دستگاه پخت تحت خلا یا بچ ، جهت پخت انواع محصولات غذایی نظیر انواع رب ، مربا ، لواشک و امثال اینها به کار می رود .
پخت تحت خلا باعث افزایش سرعت پخت و همچنین بهبود کیفیت محصول می شود .
از طرفی این روش پخت باعث یکنواخت شدن محصول بعد از پخت می شود و از چند فاز شدن محصول جلوگیری می کند .
برای تولید در ابعاد صنعتی و ظرفیت های بالا باید از دیگ پخت تحت خلا استفاده کرد .
نحوه ی عملکرد دیگ پخت تحت خلا
نحوه ی عملکرد دیگ پخت تحت خلا به این صورت است که در ابتدا مواد اولیه از طریق دریچه ی دیگ وارد آن می شود .
در مرحله ی بعد دریچه کامل بسته شده و چفت می شود .
سپس پمپ خلا روشن شده و در داخل دیگ فضای خلا ایجاد می نماید .
سپس حرارت از طریق انتقال بخار داغ به جداره ی دیگ منتقل می شود .
همزمان از طریق همزنی که در داخل دیگ تعبیه شده است ، مواد هم زده می شود .
سرعت همزنی بسته به نوع مربا متفاوت است .
در بعضی مرباهای با ویسکوزیته پایین ، همزن با سرعت ۱۰ تا ۲۰ دور در دقیقه هم می زند .
در مرباهای با ویسکوزیته ی بالاتر مانند مربای انجیر همزن با سرعت ۵ تا ۱۵ دور در دقیقه هم می زند .
سرعت پایین همزنی باعث می شود که بافت میوه ها سالم بماند و از طرفی هوا وارد مربا نشود .
همچنین بهینه سازی در مصرف انرژی صورت می گیرد .
اجزای دستگاه پخت تحت خلا
۱- پایه و ساپورت : پایه و ساپورت استیل جهت نگهداری مخازن و سیستم اپراتور استفاده می شود .
پایه باید طوری طراحی شده باشد که توانایی نگهداری بیش از وزن مخازن و سایر سیستم های دستگاه را داشته باشد .
۲- مخزن استیل دو جداره با ژاکت بخار : ژاکت بخار جهت بخار دهی تحت فشار در دمای بالا ( بین ۱۲۰ تا ۱۵۰ درجه سانتیگراد ) استفاده می شود.
ژاکت بخار برای حرارت دهی به جداره داخلی مخزن و پخت محصول مورد استفاده قرار می گیرد .
۳- سیستم خلا : سیستم خلا دارای پمپ خلا است که فشاری منفی در مخزن ایجاد می کند و باعث ایجاد خلا در مخزن می شود .
ایجاد خلا در مخزن باعث پخت بهتر و بهینه سازی انرژی می شود .
همچنین پخت تحت خلا باعث سرعت پخت و آماده سازی محصول می شود .
۴- سیستم گرمایش : سیستم گرمایش بخار حاصل از دیگ بخار را وارد ژاکت بخار می کند .
۵- همزن : برای همزدن محصول داخل مخزن معمولا از همزن پارویی استفاده می شود .
همزن پارویی باعث جلوگیری از چسبیدن محصول به جداره دیگه می شود .
همچنین در داخل همزن پارویی می توان یک همزن مارپیچی هم تعبیه کرد تا محصول به خوبی هم بخورد .
۶- سیستم کنترل : برای تنظیم دما ، فشار خلا و تنظیم زمان پخت باید از PLC و نمایشگر لمسی ( HMI ) استفاده کرد .
۷- دریچه ی تخلیه : برای تخلیه ی محصول نیاز است که دستگاه متوقف شود .
خروجی محصول معمولا به صورت شیر پروانه ای و یا شیر پیستونی است .
۸- سیستم شستشو :سیستم شستشوی دستگاه یا CIP جهت شستشوی کامل مخزن برای استفاده مجدد از آن استفاده می شود .